„Rój” odnaleziony. W Ostrołęce opowiedzą o przełomie po latach

W Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce historia Mieczysława Dziemieszkiewicza „Roja” wybrzmi w szczególnym momencie. Po latach poszukiwań i badań udało się potwierdzić tożsamość szczątków jednego z najbardziej znanych dowódców podziemia antykomunistycznego na północnym Mazowszu.

• Spotkanie „Rój” - Odnaleziony! pokaże, jak doszło do identyfikacji
• Życiorys „Roja” prowadzi przez całe północne Mazowsze
• Do muzealnej sali można przyjść bez biletu

Spotkanie „Rój” - Odnaleziony! pokaże, jak doszło do identyfikacji

Podczas prelekcji „Rój” - Odnaleziony! prof. Krzysztof Szwagrzyk opowie o odnalezieniu i identyfikacji szczątków Mieczysława Dziemieszkiewicza. Spotkanie odbędzie się w czwartek, 24 września, o godz. 18:00 w sali kinowej Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce.

To właśnie prof. Szwagrzyk kieruje Biurem Poszukiwań i Identyfikacji IPN, które zajmuje się poszukiwaniem, ekshumacją oraz identyfikacją ofiar systemów totalitarnych i czystek etnicznych z lat 1917-1989. W lipcu Instytut Pamięci Narodowej poinformował o potwierdzeniu, że szczątki odnalezione na warszawskiej „Łączce” należą do „Roja”.

Nie był to szybki ani prosty proces. Szczątki odkryto już w 2017 roku, jednak kluczowa okazała się późniejsza analiza materiałów znalezionych przy szkielecie, między innymi fragmentów beretu i orzełka. O tym, że Mieczysław Dziemieszkiewicz może spoczywać właśnie na kwaterze „Ł”, prof. Szwagrzyk pisał wcześniej w „Zeszytach Naukowych Muzeum Żołnierzy Wyklętych” wydanych w 2024 roku. 🔎

Życiorys „Roja” prowadzi przez całe północne Mazowsze

Mieczysław Dziemieszkiewicz urodził się 28 stycznia 1925 roku w Zagrobach w powiecie łomżyńskim. W czasie okupacji uczestniczył w konspiracyjnym nauczaniu i działał w Narodowych Siłach Zbrojnych, między innymi przewożąc materiały podziemnej organizacji.

Wiosną 1945 roku został wcielony do 1. Zapasowego Pułku Piechoty LWP. Zbiegł po wiadomości o śmierci brata, a następnie przedostał się na teren powiatu ciechanowskiego i dołączył do partyzantki. Wtedy przyjął pseudonim „Rój”. Za walkę z komunistycznym aparatem władzy otrzymał Krzyż Walecznych.

Później utworzył patrol Pogotowia Akcji Specjalnej, działający w ramach XVI Komendy Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Północne Mazowsze. Dowodził akcjami wymierzonymi w aparat bezpieczeństwa i jego agenturę. Po rozbiciu komendy okręgu w 1948 roku stworzył samodzielną Komendę Powiatową NZW o kryptonimie „Wisła”, obejmującą powiaty Ciechanów, Pułtusk, Maków Mazowiecki i Przasnysz.

Jego oddział działał na rozległym obszarze, a akcje „Roja” długo pozostawały poważnym problemem dla władz bezpieczeństwa. Mimo młodego wieku był uznawany za sprawnego dowódcę i miał wsparcie części lokalnej społeczności.

Powiązany artykuł

Spotkanie z prof. Krzysztofem Szwagrzykiem „Rój” - Odnaleziony!

Do muzealnej sali można przyjść bez biletu

Finał historii „Roja” rozegrał się w nocy z 13 na 14 kwietnia 1951 roku we wsi Szyszki. Mieczysław Dziemieszkiewicz przebywał tam wraz z Bronisławem Gniazdowskim „Mazurem”, gdy gospodarstwo Burkackich zostało otoczone. Po wymianie ognia obaj próbowali przebić się przez kordon obławy, jednak zginęli pod ogniem broni maszynowej.

O tych wydarzeniach, powojennym podziemiu i pracy prowadzącej do identyfikacji „Roja” będzie mowa podczas ostrołęckiej prelekcji. Wstęp na spotkanie jest wolny. Nie trzeba kupować biletu - udział w wydarzeniu również jest bezpłatny. 📚

na podstawie: Muzeum Żołnierzy Wyklętych Ostrołęka.