Jedna zasada stoi ponad każdą interwencją - policja nie może jej złamać

Policjant podczas służby nie ma prawa zapominać o godności człowieka. Wprost przypomina o tym art. 14 ust. 3 Ustawy o Policji, a Komenda Miejska Policji w Ostrołęce wylicza także najważniejsze akty prawne, które budują ochronę praw człowieka. To nie jest teoria z podręcznika - to fundament każdej interwencji.

“Policjanci w toku wykonywania czynności służbowych mają obowiązek respektowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka” - art. 14 ust. 3 Ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji.

Wśród wskazanych dokumentów znalazły się m.in. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka z 1948 roku, Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 roku, Europejska Karta Socjalna z 1961 roku, konwencja przeciw torturom z 1984 roku, a także rezolucje i zalecenia Rady Europy oraz ONZ dotyczące działania funkcjonariuszy porządku prawnego. Materiał odwołuje się również do Konstytucji RP z 1997 roku.

Jak podaje KMP Ostrołęka, prawa człowieka wynikają z samego faktu bycia człowiekiem. Obejmują prawo do życia, wolność słowa, zrzeszania się i prawo do edukacji. Autor materiału przypomina też ich cechy - są powszechne, przyrodzone, niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne. W praktyce oznacza to, że państwo nie tworzy tych praw od zera, tylko ma obowiązek je chronić.

W materiale wyraźnie rozdzielono też prawa i wolności. W pierwszym przypadku władza ma podejmować działania na rzecz jednostki. W drugim ma się powstrzymać od ingerencji w określone sfery życia. To ważne rozróżnienie, bo pokazuje, że ochrona człowieka nie kończy się na deklaracjach - ma działać zarówno wtedy, gdy państwo musi reagować, jak i wtedy, gdy powinno się wycofać.

Komenda przypomina również, że prawa człowieka mogą być ograniczane tylko w ściśle określonych sytuacjach, zwykle opisanych w dokumentach międzynarodowych lub konstytucjach państw. Są jednak prawa absolutne - wolność od tortur i wolność od niewolnictwa. Tego nie wolno naruszyć w żadnych okolicznościach.

To przypomnienie nie brzmi jak sucha definicja z wykładu. Ono pokazuje, że w pracy policjanta granica między skutecznością a nadużyciem jest bardzo cienka, a na końcu zawsze liczy się człowiek i jego prawa.

Materiał opracował nadkom. Tomasz Żerański z KMP Ostrołęka.

na podstawie: KMP w Ostrołęce.